Kasten Yaralama Suçu ve Savunma

TCK m. 86/3 altı nitelikli hâl sayar. Bu hâllerde şikâyet aranmaz — mağdur şikâyetinden vazgeçse bile dosya yürür — ve ceza yarı oranında artırılır. Canavarca hisle işlenmesi hâlinde artırım bir kattır. Sayılan hâller şunlardır: üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe karşı; beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı; kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle; kamu görevlisinin nüfuzu kötüye kullanılarak; silahla; canavarca hisle.

"Silah" kavramı ateşli silahla sınırlı değildir. TCK m. 6/1-f saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış kesici, delici veya bereleyici aletlerin yanı sıra, bu amaçla yapılmamış olsa da fiilen saldırıda kullanılmaya elverişli diğer şeyleri de silah sayar. Bir sopa, bir cam şişe, bir kemer tokası dosyada silah olarak nitelendirilebilir. Bu niteleme cezayı yarı oranında artırdığı için savunmanın en çok tartıştığı noktalardan biridir.

TCK m. 87 neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamayı düzenler. Yaralama; bir duyunun veya organın işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmada sürekli zorluğa, yüzde sabit ize veya yaşamı tehlikeye sokan bir duruma neden olmuşsa ceza bir kat artırılır ve belirli alt sınırların altına inilemez. Organ işlevinin tamamen yitirilmesi, iyileşme olanağı bulunmayan hastalık, yüzün sürekli değişmesi gibi daha ağır sonuçlarda artırım iki kattır ve alt sınırlar daha yüksektir.

Kemik kırığı ve çıkığı ayrı bir fıkrada, TCK m. 87/3'te düzenlenmiştir: ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır. Yani her kırık aynı sonucu doğurmaz; artırım oranı, kırığın adli tıp değerlendirmesindeki derecesine bağlıdır. Parmak kırığı ile uyluk kemiği kırığı aynı yerde durmaz.

Yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse TCK m. 87/4 uygulanır; ceza on yıldan başlar ve dosya ağır ceza mahkemesine gider. Bu ihtimalde tartışma çoğu zaman "yaralama kastı mı, öldürme kastı mı" sorusu etrafında döner.

Görevli mahkeme cezanın ağırlığına göre değişir. Kasten yaralama dosyalarının büyük çoğunluğu asliye ceza mahkemelerinde görülür; ağır ceza mahkemelerinin görevi, 5235 sayılı Kanun m. 12 uyarınca kural olarak ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla sınırlıdır. Bu nedenle neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın ölümle sonuçlandığı hâller (TCK m. 87/4) ve cezanın üst sınırının on yılı aştığı diğer ağır hâller ağır ceza mahkemesinde görülür. Şüpheli veya sanık on sekiz yaşından küçükse dosya çocuk mahkemelerine gider.

Yetki ise CMK m. 12 uyarınca suçun işlendiği yere göre belirlenir — ikametgâha göre değil. İstanbul gibi çok adliyeli bir şehirde bu ayrım pratik sonuç doğurur: Kadıköy'de oturuyor olmanız, Beyoğlu'nda yaşanan bir olayın dosyasının Kadıköy'de görüleceği anlamına gelmez.

Anadolu yakasında adli yargı tek merkezde toplanmıştır: Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi. Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Maltepe, Kartal, Pendik, Tuzla, Ümraniye, Sancaktepe, Çekmeköy, Sultanbeyli ve Beykoz'da işlenen suçların soruşturması bu adliyede yürütülür.

Avrupa yakasında ise tek bir merkez yoktur. Suçun işlendiği ilçeye göre İstanbul Adliyesi (Çağlayan), Bakırköy Adliyesi, Büyükçekmece Adliyesi, Gaziosmanpaşa Adliyesi veya Silivri Adliyesi yetkili olur. Hangi ilçenin hangi adliyeye bağlı olduğu adli yargı çevresi düzenlemeleriyle belirlenir ve zaman zaman değişir. Dosyanızın hangi adliyede olduğunu e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı'ndaki dosya sorgulama ekranından ya da ilgili Cumhuriyet başsavcılığından teyit edebilirsiniz.

Uygulamaya dair iki not. Birincisi: uzlaştırma işlemleri, dosyanın bulunduğu adliyedeki Cumhuriyet başsavcılığı uzlaştırma bürosu tarafından yürütülür — bürolar adliye içinde ayrı birimlerdir ve tebligat çoğu zaman doğrudan taraflara ulaşır. İkincisi: İstanbul'da adli muayene, olayın büyüklüğüne göre hastanelerin acil servislerinde ya da adliye bünyesindeki adli tıp birimlerinde yapılır; kesin rapor için Adli Tıp Kurumu'na sevk edilen dosyalarda bekleme süresi uzayabilir. Bu süre içinde delillerin korunması için yazılı talepte bulunulması gerekir.